شانه یکی از متحرکترین بخشهای بدن است و حرکت دادن دست فقط به یک عضله وابسته نیست. عضلات مفصل شانه از جمله دلتوئید، تراپزیوس و عضلات روتاتور کاف، با همکاری یکدیگر به حرکت، چرخش و پایداری بازو کمک میکنند. اما نام هرکدام چیست و دقیقاً چه وظیفهای دارند؟
در این مقاله نام عضلات درگیر در مفصل شانه را به زبان ساده معرفی میکنیم و محل قرارگیری و عملکرد هر عضله را توضیح میدهیم؛ بهویژه چهار عضله مهم روتاتور کاف که نقش مهمی در حرکت طبیعی شانه دارند.
نام عضلات مفصل شانه چیست؟ معرفی ۷ عضله اصلی و وظیفه آنها
درمانهای غیرجراحی برایتان نتیجهبخش نبوده یا آسیب شانه عملکرد دست شما را مختل کرده است، درباره عمل جراحی مفصل شانه و شرایط انجام آن بیشتر بدانید و برای بررسی وضعیت خود از فرم مشاوره رایگان تخصصی سامان ارورتپد را در پایین صفحه پر کنید.
عضلات مفصل شانه چه نام دارند؟
اگر بخواهیم مستقیم به سؤال اصلی پاسخ دهیم، مهمترین عضلات مفصل شانه شامل دلتوئید، تراپزیوس و چهار عضله روتاتور کاف هستند.
چهار عضله روتاتور کاف عبارتاند از سوپرااسپیناتوس، اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس. این عضلات در حرکت بازو و حفظ پایداری شانه با یکدیگر همکاری میکنند.
در واقع، شانه برای حرکت دادن دست به یک عضله وابسته نیست. وقتی دست را بالا میبرید، دلتوئید در حرکت نقش مهمی دارد و سوپرااسپیناتوس در شروع بالا بردن بازو مشارکت میکند.
برای چرخاندن بازو هم عضلات مختلفی از جمله اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس فعال میشوند.
یک نکته مهم درباره نامگذاریها این است که روتاتور کاف نام یک عضله نیست؛ بلکه به گروهی از چهار عضله گفته میشود که اطراف مفصل شانه قرار گرفتهاند. بنابراین دلتوئید و تراپزیوس را نباید جزو روتاتور کاف حساب کرد.
بنابراین اگر فقط دنبال نام عضلات درگیر در مفصل شانه هستید، همین هفت مورد نقطه شروع مناسبی هستند.
| نام عضله | محل قرارگیری کلی | مهمترین نقش |
|---|---|---|
| دلتوئید | بخش خارجی شانه | حرکت و بالا بردن بازو |
| تراپزیوس | گردن و قسمت بالایی پشت | حرکت و کنترل کتف |
| سوپرااسپیناتوس | بخش بالایی کتف | کمک به شروع بالا بردن بازو |
| اینفرااسپیناتوس | پشت کتف | چرخش خارجی بازو |
| ترس مینور | بخش پشتی شانه | چرخش خارجی و کمک به پایداری |
| ساباسکاپولاریس | سطح جلویی کتف | چرخش داخلی و پایداری شانه |
مهمترین عضلات شانه کداماند و چه کاری انجام میدهند؟
عضله دلتوئید کجاست و چه حرکاتی انجام میدهد؟
دلتوئید همان عضله برجستهای است که سطح خارجی شانه را میپوشاند. این عضله سه بخش اصلی دارد: قدامی، میانی و خلفی و هر قسمت در حرکات متفاوتی از بازو نقش دارد.
بخش میانی دلتوئید در دور کردن بازو از بدن و بالا بردن آن نقش مهمی دارد. بخش قدامی بیشتر در حرکت بازو به سمت جلو و چرخش داخلی مشارکت میکند و بخش خلفی در حرکت دادن بازو به سمت عقب و چرخش خارجی نقش دارد.
برای همین، وقتی دست خود را برای برداشتن چیزی از یک قفسه بالا میبرید، تنها یک عضله فعال نیست. دلتوئید با عضلات عمقی شانه و عضلات کنترلکننده کتف هماهنگ میشود تا حرکت بازو روان و کنترلشده انجام شود.
عضله تراپزیوس کجاست و چه نقشی در حرکت شانه دارد؟
تراپزیوس عضلهای پهن در قسمت بالایی پشت است که از ناحیه گردن تا قسمتهایی از کتف امتداد دارد. این عضله روی استخوان بازو قرار نگرفته، اما برای عملکرد طبیعی شانه اهمیت دارد.
وظیفه مهم تراپزیوس، کمک به حرکت و کنترل کتف است. هنگام بالا بردن دست، کتف باید بهصورت هماهنگ حرکت کند تا بازو بتواند دامنه حرکتی مناسبی داشته باشد.
به همین دلیل، هنگام بررسی عضلات گرداننده مفصل شانه نباید فقط به عضلاتی توجه کرد که اطراف سر استخوان بازو قرار گرفتهاند؛ عملکرد شانه به هماهنگی مجموعهای از عضلات وابسته است.
روتاتور کاف چیست و شامل چه عضلاتی میشود؟
روتاتور کاف یک گروه چهارعضلهای است که در اطراف مفصل شانه قرار دارد. این چهار عضله عبارتاند از سوپرااسپیناتوس، اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس.
نقش این گروه فقط ایجاد حرکت نیست. عضلات روتاتور کاف به کنترل موقعیت سر استخوان بازو و پایداری مفصل در زمان حرکت کمک میکنند.
چهار عضله روتاتور کاف شانه کداماند؟
روتاتور کاف از چهار عضله تشکیل شده است: سوپرااسپیناتوس، اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس. این چهار عضله اطراف مفصل شانه قرار دارند و علاوه بر کمک به حرکت بازو، در حفظ سر استخوان بازو داخل حفره مفصلی نقش دارند.
نکته مهم این است که این چهار عضله عملکرد یکسانی ندارند. بعضی بیشتر در بالا بردن بازو و بعضی در چرخش داخلی یا خارجی آن فعال هستند. بنابراین شناخت نام آنها بهتنهایی کافی نیست و بهتر است بدانیم هرکدام چه کاری انجام میدهند.
| عضله | مهمترین عملکرد |
|---|---|
| سوپرااسپیناتوس | شروع بالا بردن بازو |
| اینفرااسپیناتوس | چرخش خارجی بازو |
| ترس مینور | چرخش خارجی و کمک به پایداری |
| ساباسکاپولاریس | چرخش داخلی بازو |
کدام عضله باعث بالا رفتن دست میشود؟
وقتی دست خود را از کنار بدن بالا میبرید، این حرکت حاصل همکاری چندین عضله است و نمیتوان آن را فقط به یک عضله نسبت داد. با این حال، دلتوئید و سوپرااسپیناتوس از مهمترین عضلات در این حرکت هستند.
سوپرااسپیناتوس در شروع بالا بردن بازو نقش دارد و دلتوئید، بهویژه بخش میانی آن، در ادامه حرکت بازو را از بدن دور میکند. همزمان عضلات اطراف کتف فعالیت میکنند تا کتف در موقعیت مناسبی قرار بگیرد.
نکته کاربردی اینجاست که اگر هنگام بالا بردن دست احساس درد یا ضعف دارید، نمیتوان تنها با توجه به این علامت مشخص کرد کدام عضله دچار مشکل شده است.
همچنین هنگام بالا بردن دست، حرکت فقط در محل اتصال استخوان بازو و کتف اتفاق نمیافتد. کتف حرکت میکند تا بازو بتواند دامنه حرکتی طبیعی خود را طی کند.
| حرکت دست | عضلات مهم درگیر |
|---|---|
| بالا بردن دست از کنار بدن | سوپرااسپیناتوس و دلتوئید |
| چرخاندن بازو به بیرون | اینفرااسپیناتوس و ترس مینور |
| چرخاندن بازو به داخل | ساباسکاپولاریس و سایر عضلات چرخاننده داخلی |
| کنترل حرکت کتف | تراپزیوس و عضلات اطراف کتف |
عضلات شانه چگونه باعث حرکت و پایداری مفصل میشوند؟
حرکت شانه فقط به قدرت یک عضله وابسته نیست. برای اینکه دست بتواند بالا برود، به جلو و عقب حرکت کند یا به سمت داخل و خارج بچرخد، چندین عضله باید در زمان مناسب با یکدیگر هماهنگ شوند.
در این میان، روتاتور کاف نقش مهمی در کنترل سر استخوان بازو داخل حفره مفصل دارد. این گروه در کنار عضلات بزرگتر مانند دلتوئید و عضلات کنترلکننده کتف، به حرکت روان و پایداری شانه کمک میکند.
برای مثال، هنگام بالا بردن دست بالای سر، تنها استخوان بازو حرکت نمیکند؛ کتف باید بهصورت هماهنگ جابهجا شود. عضلاتی مانند تراپزیوس در کنترل این حرکت نقش دارند و به ایجاد پایه مناسب برای حرکت بازو کمک میکنند.
| حرکت | عضلات مهم |
|---|---|
| بالا بردن دست | دلتوئید و سوپرااسپیناتوس |
| چرخش خارجی بازو | اینفرااسپیناتوس و ترس مینور |
| چرخش داخلی بازو | ساباسکاپولاریس و عضلات دیگر |
| کنترل و حرکت کتف | تراپزیوس و سایر عضلات تثبیتکننده کتف |
چرا عضلات شانه آسیب میبینند؟
عضلات و تاندونهای اطراف شانه به دلیل استفاده مداوم از دست، انجام حرکات تکراری، ورزشهای خاص یا وارد شدن ضربه ممکن است دچار آسیب شوند.
برای مثال، فردی که اجسام را بالای سر جابهجا میکند یا ورزشهایی مانند شنا، والیبال و تنیس انجام میدهد، ممکن است به دلیل تکرار یک الگوی حرکتی خاص، فشار بیشتری روی شانه احساس کند.
اگر درد، ضعف یا محدودیت حرکت شانه ادامهدار است، برای بررسی آسیب تاندون و آشنایی با شرایط عمل جراحی پارگی تاندون شانه از مشاوره تخصصی سامان ارتوپد کمک بگیرید و مناسبترین مسیر درمان را انتخاب کنید.
آسیب روتاتور کاف چه علائمی ایجاد میکند؟
مشکلات مربوط به روتاتور کاف میتوانند با درد شانه، ضعف بازو و دشواری در انجام حرکاتی مانند بالا بردن دست همراه باشند. در برخی افراد درد هنگام استراحت یا شب بیشتر احساس میشود.
مشکلات مفصل، تاندونها، بورس یا حتی ساختارهای دیگری در اطراف گردن و شانه میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند. بنابراین بر اساس محل درد نمیتوان یک عضله مشخص را مقصر دانست.
برای مثال، فردی ممکن است هنگام بالا بردن دست احساس درد کند و تصور کند عضله دلتوئید او آسیب دیده است، در حالی که منشأ ناراحتی میتواند ساختار دیگری باشد.
اگر ضعف یا درد شانه باعث شده فعالیتهای سادهای مانند لباس پوشیدن، برداشتن وسیله از ارتفاع یا بالا بردن دست برایتان دشوار شود، بهتر است علت آن بررسی شود.
درد یا ضعف شانه میتواند از عضلات آن باشد؟
بله، درد یا ضعف شانه میتواند با آسیب عضلات و تاندونهای اطراف مفصل، بهخصوص روتاتور کاف، ارتباط داشته باشد؛ اما از روی محل درد بهتنهایی نمیتوان مشخص کرد کدام عضله دچار مشکل شده است.
مشکلاتی مانند التهاب تاندون، پارگی روتاتور کاف، آرتروز، بیثباتی مفصل و حتی بعضی مشکلات گردن میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
اگر هنگام بالا بردن دست ضعف دارید، درد شبانه باعث بیدار شدنتان میشود یا انجام کارهایی مثل لباس پوشیدن و برداشتن وسیله از قفسه برایتان سخت شده، بهتر است علت آن بررسی شود.
برای همین، اگر درباره علت صدا دادن مفصل شانه کنجکاو هستید، بهتر است آن را جدا از درد، ضعف و محدودیت حرکت بررسی کنید. صدای شانه ممکن است در شرایط مختلف دیده شود و تشخیص علت آن تنها با شنیدن صدا امکانپذیر نیست.
سوالات متداول درباره عضلات مفصل شانه
در این بخش، پاسخ کوتاه و مستقیم به رایجترین سؤالهایی را میخوانید که درباره نام عضلات مفصل شانه، عملکرد آنها و ارتباطشان با درد و ضعف شانه مطرح میشوند.
1. کدام عضلات در مفصل شانه درگیر هستند؟
مهمترین عضلات درگیر در مفصل شانه شامل دلتوئید، تراپزیوس و چهار عضله روتاتور کاف یعنی سوپرااسپیناتوس، اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس هستند.
2. چهار عضله روتاتور کاف شانه چه نام دارند؟
چهار عضله روتاتور کاف شامل سوپرااسپیناتوس، اینفرااسپیناتوس، ترس مینور و ساباسکاپولاریس هستند.
3. کدام عضله شانه باعث بالا رفتن دست میشود؟
بالا رفتن دست نتیجه همکاری چند عضله است. سوپرااسپیناتوس به شروع حرکت کمک میکند و دلتوئید، بهویژه بخش میانی آن، نقش مهمی در ادامه بالا بردن بازو دارد.
4. عضله زیر کتف کدام است؟
عضلهای که در سطح جلویی کتف قرار گرفته، ساباسکاپولاریس نام دارد و یکی از چهار عضله روتاتور کاف است.
5. آیا درد شانه همیشه به معنی آسیب عضلات است؟
خیر. درد شانه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و آسیب عضلات یا تاندونهای روتاتور کاف تنها یکی از احتمالات است.
